"Leren Voelen" : Praktische Stappen om Je Emotioneel Bewustzijn te Verbeteren

Heb je ooit het gevoel gehad dat je keel dichtknijpt wanneer je iets belangrijks moet zeggen? Of ervaar je een beklemmend gevoel op je borst als je je zorgen maakt over de toekomst? Misschien heb je gemerkt dat je hart sneller begint te kloppen als je een belangrijk gesprek moet voeren. Dat je met je handen begint te frunniken en je voeten beginnen te tikken wanneer je nerveus bent, bijvoorbeeld om met een specifiek persoon een gesprek aan te gaan?

Dit zijn signalen van je emoties die aandacht nodig hebben. Toch zijn we vaak geneigd om deze gevoelens te negeren of te vermijden, in de hoop dat ze vanzelf verdwijnen. In dit blog gaan we dieper in op hoe je in contact kunt komen met je gevoelens en waarom dit belangrijk is voor je psychologische gezondheid. Het herkennen van emoties vormt een belangrijke basis voor psychisch welzijn.

Wat betekent leren voelen?

"Leren voelen" verwijst naar het ontwikkelen van emotioneel bewustzijn: het vermogen om onze eigen emoties te herkennen, begrijpen en reguleren, evenals het vermogen om empathie te tonen en verbinding te maken met anderen. Door te leren voelen kunnen we een dieper begrip ontwikkelen van onze innerlijke wereld en onze relaties met anderen.

Voorbeeld: het niet kunnen voelen van je eigen behoeften

Linda, een 35-jarige vrouw, groeide op in een gezin waar emoties weinig werden benoemd of serieus genomen. Als kind leerde ze al snel om haar emoties te onderdrukken, omdat ze zag dat ze in haar omgeving niet werden geaccepteerd of gewaardeerd. Dit heeft haar geleidelijk aan losgekoppeld van haar eigen emotionele wereld.

Nu, als volwassene, worstelt Linda met het identificeren van haar eigen behoeften en verlangens. Ze heeft moeite met het nemen van beslissingen omdat ze niet zeker weet wat ze zelf belangrijk vindt. Wanneer Linda probeert contact te maken met haar lichaam, merkt ze dat ze al snel spanning voelt opbouwen. Ze voelt een brok in haar keel en een knoop in haar maag.

Deze fysieke sensaties maken haar ongemakkelijk en ze weet niet hoe ze ermee moet omgaan. In plaats van emoties toe te laten, zoekt Linda vaak afleiding in eten. Ze gebruikt voedsel als een manier om haar emoties te verdoven en haar gevoel van leegte te vullen. Het vermijden van emoties kan op de lange termijn juist zorgen voor meer spanning en klachten.

Emoties vermijden en uit de weg gaan

Veel mensen hebben manieren ontwikkeld om zichzelf af te leiden van hun emoties wanneer het hen niet uitkomt. Dit kan variëren van overmatig gebruik van sociale media tot veel eten of drinken om emoties te verdoven. Anderen kiezen ervoor om constant bezig te blijven, waardoor ze geen tijd hebben om hun gevoelens te confronteren.

Deze strategieën kunnen leiden tot prikkelbaarheid naar anderen toe en oplopende spanningen in relaties.

Waarom leren voelen belangrijk is

Leren voelen is belangrijk omdat het:

• onze emotionele intelligentie vergroot en helpt bij het opbouwen van gezonde relaties

• stressmanagement verbetert en ons zelfbewustzijn vergroot

• creativiteit stimuleert en onze fysieke gezondheid verbetert

• empathie versterkt en de kwaliteit van leven verhoogt

• ons helpt om authentiek te leven en trouw te blijven aan onze waarden en behoeften
  

Waarom is voelen zo moeilijk?

Er zijn verschillende redenen waarom mensen weerstand kunnen voelen tegen het ervaren van hun emoties.

Angst voor pijn speelt hierbij een belangrijke rol. Emoties kunnen pijnlijk of ongemakkelijk zijn, vooral wanneer ze verband houden met trauma of diepe emotionele wonden. Maar door het vermijden van emoties kunnen klachten juist in stand gehouden worden.

Daarnaast spelen opvoeding en cultuur een rol. In sommige gezinnen of culturen wordt het uiten van emoties als zwak gezien, waardoor mensen leren om hun gevoelens te onderdrukken.

Ook het vermijden van confrontatie, gewoontevorming, ontkenning, overweldiging en gevoelens van schaamte of schuld kunnen ervoor zorgen dat emoties niet worden toegelaten.

Oefening: op een veilige manier leren voelen

Hieronder vind je een methode die wordt gebruikt om contact te maken met je gevoelens en om dieper inzicht te krijgen in wat er in je omgaat.

• Creëer een ontspannen omgeving en neem een comfortabele houding aan

• Breng je aandacht naar binnen en word je bewust van je ademhaling

• Scan je lichaam en merk op waar je spanning of sensaties voelt

• Kies een onderwerp dat je bezighoudt en stel jezelf een open vraag, zoals: “Wat voel ik hierbij?”

• Richt je aandacht op je lichaam en luister naar subtiele signalen zoals spanning, warmte of tintelingen

• Verken deze sensaties en probeer ze onder woorden te brengen

• Check of deze woorden resoneren met wat je van binnen voelt

• Gebruik de inzichten die je opdoet om op een constructieve manier met je gevoelens om te gaan
  

Wanneer kan psychologische hulp helpen?

Hulp van een psycholoog kan nuttig zijn wanneer je moeite hebt om je emoties te voelen, te herkennen of te reguleren, of wanneer er sprake is van traumatische ervaringen.

Een psycholoog kan helpen bij het leren voelen door middel van lichaamsgerichte en creatieve oefeningen. In een veilige omgeving werk je aan het vergroten van emotioneel bewustzijn en het ontwikkelen van gezonde manieren om met je gevoelens om te gaan.

Therapie kan helpen bij het versterken van zelfinzicht en emotionele balans. Via Online Psychologie kun je op een laagdrempelige manier in contact komen met een psycholoog die gespecialiseerd is in lichaamsgericht werken, gewoon online en op momenten die voor jou passen.

Goed om te weten: de meeste zorgverzekeraars vergoeden deze sessies.

Tot slot: leren voelen als basis voor veerkracht

Emoties zijn een natuurlijk en gezond onderdeel van het mens-zijn. Hoewel het begrijpelijk is dat je weerstand voelt tegen het ervaren van bepaalde emoties, kan het leren toelaten ervan leiden tot meer welzijn en veerkracht.

Door regelmatig stil te staan bij wat je voelt, kun je meer verbinding maken met jezelf en meer richting ervaren in je leven. Meer informatie: https://www.trimbos.nl https://mindkorrelatie.nl https://traumahealing.org